Türkiye Gezisi

Fellah Kasteli
Ebulula Mahallesi’nde olup fidanlığın alt kısmından geçen Mercidabık Caddesi’nin sağındaki meydanlıktadır. Çeşmenin iki kitabesi vardır. Üstteki kitabeye göre çeşmeyi Üştüroğlu Seyyid Abdurrahman adında bir şahıs “H.1202″, M.1787 yılında yenilemiştir. Alttaki esas kitabede çeşmenin, ayandan Hasan Ağa (Abaza Hasan Paşa) tarafından (1063 H.) 1652 M. yılında anasının ruhu için yaptırıldığı belirtilmektedir.

İpşirpaşa Kasteli
Şehit Sakıp Mahalle’si İpşir Paşa Caddesi’nin sağ üst kısmında, Hacı Cümbüş Camii’nin karşısındadır. Bu çeşme, yazılan ve süslemeleri itibarıyla Osmanlı devri çeşme mimarisinin eşsiz bir örneğidir. Cephesinde ve sol tarafında iki kemeri olup güneye bakan cephedeki kemerlerin sağ ve solunda, üstünde geometrik desenler bulunan iki madalyonu vardır. Çeşmenin siyah taştan bir lülesi ve lülenin altında çok güzel bir curunu (havuz) vardır. Üstünde yüksek heykel kabartmaları bulunan bu curun, bir Roma lahitidir.

Çeşmeyi kapatan doğudaki duvarda kandil veya fennüs (fener) konulması için yapıldığını tahmin ettiğimiz üzeri desenli iki yuvarlak “kandillik” vardır. Çeşme (l065 H.) 1654 M. yılında Sadrazam Mustafa İpşir Paşa tarafından yaptırılmıştır.

Pirlioğlu Kasteli (Mustafa Paşa Kasteli)
Çeşme, Arslan Mahallesi Pirlioğlu Camii Sokak’tadır. Bu çeşmeyi de diğer çeşmesi gibi aynı yılda Sadrazam Mustafa İpşir Paşa yaptırmıştır M.1654.

Murtaza Kasteli
Çeşme, Deveciler Mahallesi’nde olup, “eskiden Hudarcılar Çarşısı denilen cadde üzerinde” Murtaza Camii’nin hemen üst kısımındadır. 1666 M. (1077 H.) yılında Murtaza Ağa tarafından yaptırılmıştır.

Hasırcı Kasteli
Nureddin Mahallesi Medrese Sokak’ta bulunan çeşme “1175 H.” 1761 M. yılında Hacı Abdulkerim tarafından yaptırılmıştır.

Aynönü Kasteli
Molla Hamit Mahallesi’nde bulunan bu çeşmeyi , Hacı Mehmet Bey adındaki bir hayırsever, su yolunu onarıp açtırdıktan sonra ölünce 1807 M. (1222 H.) yılında dostları bu çeşmeyi yaptırarak suyunu akıtmışlardır.

Dereçli Kasteli
Ketenciler Mahallesi Debboy Sokağı’ndadır. Çeşmeyi “1260 H.” 1844 M. yılında Veli Ağa yaptırmıştır.

Haffaf (Kavvaf) Kasteli
Çeşme, Aslan Mahallesi’nde olup, (1260 H.) 1844 M. yılında Hacı Mehmet Efendi tarafından yaptırılmıştır.

Küçük Çarşı Kasteli
Bölük Mahallesi’nde Binbaşı Sokağı’nın hemen sol uç kısmındadır. Osmanlı mimarisinin gözde örneklerinden birisidir. Çeşme iki cepheli olup biri doğuya diğeri kuzeye bakmaktadır. 1844- 1870 yılları arasında 26 yıllık zaman dilimi içinde Hacı Osman Efendi tarafından yaptırılmıştır. Türkler Camii köşesinde yeralmaktadır. Çeşme “1352 H.” 1933 M. yılında geniş bir şekilde onarılmıştır.

Hacı Ömer Ağa Kasteli
Şıhabdullah Mahallesi Marif Sokak’tadır. Ne zaman yapıldığı belli değildir. Kitabesinde (1314 H.) 1896 M. yılında Akbabazade Hacı Ömer Ağa yeniden onarınış , bunun için de kendisine bu çalışmada Memişzade Reşit Ağa yardımcı olmuştur.

Nemıka Kasteli
Deveciler Mahallesi’ndedir. Çeşmeyi Abdurrauf Efendi’nin kızı Ayyüş Hanım, vefat eden kızı Nemika Hanım’ın canı için (1329 H.) 1911 M. yılında yaptırmıştır.

Abuşağa Kasteli
Şıhabdullah Mahallesi’nde olup Celkanlı Abuşağa tarafından (1330-1332 H.) 1914-1916 M. yılları arasında yaptırılmıştır.

Akcurun Kasteli
Çeşme Hacı İlyas Mahallesi, Hacı Benli Sokak’tadır. Ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı konusunda bilgi bulunamamıştır.

Debbo Kasteli
Tırıklı Mahallesi’nde Debboy Sokağı’ndadır. Her ne kadar çeşmenin üzerinde yapılış tarihini gösteren bir kitabe yoksa da halkla yaptığımız görüşmeler sonucunda Hacıömeroğlu Veli Ağa tarafından yaptmlmış olması kuvvetli bir ihtimaldir.

Hacı Meryem Kadın Kasteli
Çeşme Kilis İslahiye yolu üzerinde Meslek Yüksek Okulu’nun hemen karşısındadır. Çeşmeyi Eczacı Kemal Salihoğlu’nun babaannesi Hacı Meryem Kadın yaptırmıştır. Kapısının sağ tarafında (Seydo’nun oğlu Ahmet Serçe’nin hayrına yaptırılmıştır.) ifadesi görülmektedir.

Kuru Kastel
Tarihi Kuru Kastel Kilis’in güneybatısında kente 3 km. uzaklıktadır. Çeşme, kemerli olarak beyaz taştan yapılmış olup; siyah taştan bir lülesi vardır. Ne zaman yapıldığı hakkında kesin bir bilgimiz yoktur.