Şub 08 2008
Yusufeli - Artvin
1- AŞBİŞEN KALESİ :
Yapım tarihi belirlenemeyen ve şu anda Artvin´de bulunan birçok kale gibi harap bir vaziyette bulunan bu kale,Yusufeli’nin 7 km doğusundaki Kınalıçam Köyü´ndedir.
2- DÖRT KİLİSE KALESİ :
Yusufeli´nin Dört Kilise (Tekkale) Köyü´nde bulunmaktadır,şu anda harap bir haldedir ve yapım tarihi kesinleştirilememiştir.
3- ERKİNİS KALESİ :
Yapım tarihi belirlenememiş ve Yusufeli´nin 10 km kuzey doğusunda Demirkent (Erkinis) Köyü´nde bulunmaktadır.Harap bir durumdadır.
4-İŞHAN KALESİ :
Bu kale Yusufeli´nin 11km doğusunda bulunmaktadır.Dağ Yolu (İşhan) Köyü´nün arkasında bulunan kayalık arazi üzerine yapılmıştır.Şu anda harap durumdadır.
5- ERSİS KALESİ :
Yapım tarihi belirlenememiş ve Yusufeli´nin 8km güneyinde Kılıçkaya (Ersis) Köyü´nde bulunmaktadır.
6- OŞNAK KALESİ :
Yapım tarihi bilinmeyen Oşnak Kalesi,Yusufeli´nin 12 km güneybatısında Oşnak (Köprügören) Köyü´ndedir.Harap bir durumdadır.
7- ÖĞDEM KALESİ :
Yapım tarihi kesinlik kazanamayan Öğdem Kalesi,Yusufeli´nin 10km kuzeyinde Öğdem Köyü´nde bulunmaktadır.Şu anda harap bir durumdadır.
8- İŞHAN KİLİSESİ :
Yusufeli ilçesinin 11 km. doğusunda İşhan Köyünün içinde bulunan manastır,kilise ve şapelden oluşmakta olup,IX.yüzyılın ilk yarısında Bağratlı Gürcülerince yaptırılmıştır.Aynı zamanda Piskoposluk makamı olarak ta kullanılan yapı,XVl. yüzyıla kadar işlevini sürdürmüştür.Osmanlılar döneminde batı bölümü camiye dönüştürülerek,1983 yılına kadar ibadete açık tutulmuştur.Günümüzde her iki yapıda terkedilmiş durumdadır.
Manastırın asıl yapısı olan kilise haçvari planlı olup 34.95x 20.75 m ölçülere sahiptir.Düzgün kesme taşla inşa edilmiştir.Naos’un üzerini örten yüksek kasnaklı kubbesi oldukça kalın tutulmuş payeler üzerine oturtulmuş olup,dıştan konik külahı dikkat çekmektedir.Apsis düzenlemesi de diğer kiliselere göre farklıdır.Yer yer bozulmuş olsa da iç duvarlarının tümü freskli süslemelerle hareketlendirildiği anlaşılmaktadır.Özellikle kubbenin iç yüzeyine işlenen ” haçın göğe yükseltilişi sahnesi ” hala canlılığını muhafaza etmektedir.Dış cephelerindeki kabartmalı süslemelerinden en dikkat çekici olan, güney cephesinin pencere pervazını oluşturan ” ejder- arslan mücadelesidir.” Yapılara ilişkin şu yöresel tespit ” İşhan’ın nakışı Parhal’ın bakışı ve Öşvank’ın oturuşu ” kilisenin önemini dillendirmeye yetmektedir.Doğu hariç diğer üç yönde birer kapısı bulunmaktadır.
9- BARHAL ( ALTIPARMAK ) KİLİSESİ :
Yusufeli ilçesinin 12 km kuzeybatısındaki Altıparmak ( Barhal ) köyündedir. Cami olarak kullanılmakta ve tarihi özelliğini halen korumaktadır.Yapı, 10. yüzyılda ” Vaftizci Yahya ” adına Bağratlı Krallığı’nca inşa ettirilmiştir. Kilise üç nefli ve bazilikal planlı olup, 17. yüzyıl sonlarında camiye çevrilmiş ve halen cami olarak kullanılmaktadır.Düzgün taş işçiliğine sahip olan yapı oldukça sağlam durumdadır. Anıtsallığı görülmeye değerdir.
10- TEKKALE ( DÖRTKİLİSE ) MANASTIRI :
Yusufeli ilçesine bağlı Tekkale Köyü’nün mezrasında, meskûn mahalden uzak bir yerde bulunmaktadır. IX. yüzyılda inşa edilen yapı, XVI. yüzyıldan sonra işlevini kaybederek, terkedilmiş olarak günümüze ulaşmayı başarmıştır.
11- ESENDAL CAMİİ :
Yusufeli ilçesine bağlı Esendal Köyü’nde bulunmaktadır. Yapı H.1234 (M.1818) yılında Kiskin (Yusufeli) Beylerinden Muhammed Bey tarafından Muhammed Usta’ya yaptırılmıştır. Zengin ahşap süslemeleri ve taş işçiliği güzel bir örneğini sergileyen caminin mihrabı da görülmeye değer niteliktedir.